TTGB Portal

TTGB TÜRKİYE TARIM GIDA ÇEVRE BİRLİĞİ

ÖNCÜ İl Kadroları İlk Eğitim Programı

Öncü Çekirdek Grup · 1. Yıl Yapılanması

v0.1 · Haziran 2026

Pratik, anlaşılır, yalın. Saha önce, teori arkadan.

Hedef kitle TTGB'nin 5 öncü ilinde 1. yıl yapılanmasını gerçekleştirecek öncü çekirdek grup
Katılımcı sayısı Her ilden 4-6 kişi · Toplam 20-30 kişi
Süre 6 ay · Teorik ve saha modülleri dönüşümlü
Format Online -Yüz yüze oturumlar + saha ziyaretleri + portal ödevleri
Sürüm v0.1 · Uygulanabilir · Deneyimle gelişecek
İlişkili belgeler Akademi Belgesi · İl Ekosistem Analizi · Deneyim ve Öğrenme Dosyası
Tarih Haziran 2026


1 Programın Amacı

Bu program TTGB'nin 5 öncü ilinde 1. yıl yapılanmasını yürütecek çekirdek kadroyu hazırlamak için tasarlandı.
Çekirdek kadro bir yıl içinde çok şeyi aynı anda yapacak: il ekosistemini okuyacak, aktörleri tanıyacak, ilk kooperatif ve pazar bağlantılarını kuracak, portala veri girecek, akademiyle ve çalışma masalarıyla iletişimi sürdürecek. Bunların hepsini sıfırdan öğrenerek.

Bu program o yükü taşıyacak insanları hazırlar. Teori verir — ama teoriden önce saha verir. Güvenle sarmalanmış, adanmışlık ile bezenmiş aidiyet ve sorumluluk duygularımızı sabırla, iradeyle, disiplinle taçlandırıyoruz. Gelecek bu arkadaşlarımızın ellerinde ve beyinlerinde örülecek.

Programdan Çıkacak Kapasiteler
İl ekosistemini okumak Kendi ilinin tarım-gıda-çevre gerçekliğini sistematik biçimde analiz edebilmek.
Aktörlerle ilişki kurmak Üretici, kooperatif, yerel yönetim, akademi — bunlarla güven temelli ilişki başlatmak.
Kolektif yönetim pratiği TTGB'nin Kolektif Yönetim Modeli'ni kendi iline uygulamak.
Veri üretmek Saha gözlemini portala taşımak. Ham ama gerçek veri üretmek.
İletişim kurmak TTGB, diğer iller ve akademiyle düzenli ve verimli iletişim.
Öğrenmeyi belgelemek Deneyim ve Öğrenme Dosyası'na düzenli kayıt. Hem hatayı hem başarıyı.

2 Kim Katılacak: Çekirdek Kadro Profili

Her ilden 4-6 kişi. Toplam 20-30 kişi. Bu grup TTGB'nin ilk yılda sahaya süreceği en kritik insan kaynağı.

Seçim Kriterleri
✓ Gönüllü olmak. Zorunlu katılım bu programı işlevsizleştirir.
✓ İlde aktif ve saygın olmak. Sadece masada değil — sahada da var olan dostlarımız.
✓ Birden fazla aktörü tanımak, çevre yaratmak. Sadece üretici değil, geniş ekosistemi görebilen.
✓ Öğrenmeye açık, sabırlı, disiplinli olmak. 'Ben zaten biliyorum' diyenler için değil bu program.
✓ Kolektif çalışmaya yatkın olmak. Tek başına parlayan değil, birlikte üretebilen.
✓ Temel dijital yeterlilik. Portal kullanabilmek, mesaj atabilmek, belge okuyabilmek.

Her İlden Çeşitlilik
Her ilin 4-6 kişilik çekirdek grubu tek tipten oluşmaz. Çeşitlilik güçtür:
En az bir üretici Saha gerçekliğini birinci elden taşıyan.
En az bir kadın Kadın perspektifi olmadan ekosistem tam okunamaz.
En az bir genç (35 altı) Geleceği kuracak kuşak baştan dahil.
En az bir koordinatör profili Sistemi yönetecek, iletişimi kuracak biri.

 
3 Program Mimarisi: 6 Ay, 6 Modül

Program 6 ay, 6 modülden oluşuyor. Her modül bir aya yayılıyor. Teorik oturumlar ve saha çalışmaları dönüşümlü ilerliyor.

Saha önce gelir. Her modülde katılımcı önce sahaya gider, gördüğünü getirir. Sonra teori ile buluşur. Öğrenme bu sırayla gerçekleşir.

Ay Modül Odak
1. Ay Modül 1 TTGB' yi anlamak — neden buradayız, ne yapıyoruz?
2. Ay Modül 2 İli okumak — ekosistem analizi pratiği
3. Ay Modül 3 Aktörlerle ilişki — güven nasıl inşa edilir?
4. Ay Modül 4 Veri üretimi ve portal kullanımı
5. Ay Modül 5 Kolektif yönetim — birlikte karar almak
6. Ay Modül 6 İlk yıl planı — ne yapacağız, nasıl ölçeceğiz?

 
4 Modüller: Detaylı Program

Modül 1 · TTGB'yi Anlamak · 1 ay
Hedef: Katılımcı TTGB'nin ne olduğunu, neden kurulduğunu, nasıl çalıştığını kendi deneyimiyle içselleştiriyor. Ezberlemek değil — anlamak.
İçerik: Çerçeve Belgesi ve temel ilkeler. Kolektif Yönetim Modeli nedir? 5 öncü il neden seçildi? TTGB'nin yapabileceği ve yapamayacağı. Rıza ve meşruiyet — sistemler nasıl dönüşür?
Yöntem: İlk iki hafta: katılımcı kendi ilinde bir üreticiyle derinlemesine sohbet eder. 'Sen bu sistemden ne bekliyorsun?' sorusunu sorar. Üçüncü hafta: grup oturumu — sahadan ne getirdiniz? Dördüncü hafta: TTGB çerçevesiyle bağlantı kurma.
Çıktı: Katılımcı kendi ilindeki bir aktörün TTGB beklentisini 1 sayfa olarak portala yazar.
Değerlendirme: Yazı okundu mu? Gerçek mi, gözlemlenmiş mi? Başkasının yazdıklarıyla bağlantı kuruldu mu?

Modül 2 · İli Okumak · 1 ay
Hedef: Katılımcı kendi ilinin tarım-gıda-çevre ekosistemini sistematik biçimde okuyor. İl Ekosistem Analizi rehberini sahada deniyor.
İçerik: İl Ekosistem Analizi'nin 8 katmanı. Coğrafya ve iklim. Üretim yapısı. Aktör haritası. Değer zinciri. Emek ve hak boyutu. Ekolojik durum. Sorun ve fırsat haritası.
Yöntem: Katılımcı 2 hafta boyunca kendi ilinde saha ziyaretleri yapıyor. Her gün en az bir gözlem notu. Üçüncü hafta: grup oturumu — herkes ilini anlatıyor. Dördüncü hafta: karşılaştırmalı tartışma. 'Manisa ile Muş nasıl farklı?'
Çıktı: Her katılımcı kendi ili için 2-3 sayfalık kısa ekosistem özeti. Portala yükleniyor.
Değerlendirme: Özet saha gözlemine mi dayanıyor yoksa masa başı mı? En az üç farklı aktör kaynağı var mı?

Modül 3 · Aktörlerle İlişki · 1 ay
Hedef: Güven nasıl inşa edilir? Kim kimdir? Nasıl yaklaşılır? İlk ilişkilerin nasıl başlatıldığını deneyimlemek.
İçerik: Aktör haritasının pratiği. Güven inşasının aşamaları. 'İlk temas nasıl kurulur?' İletişim biçimleri — nasıl dinlenir, nasıl sorulur. Zor aktörlerle başa çıkma. Sınırları koruma.
Yöntem: Her katılımcı bu ay ilinde daha önce temas kurmadığı iki yeni aktörle görüşüyor. Kooperatif başkanı, yerel yönetim temsilcisi, akademisyen, mevsimlik işçi. Görüşme notları portala giriyor. Grup oturumunda paylaşım.
Çıktı: İki yeni aktör görüşme notu — gerçek, ham, dürüst.
Değerlendirme: Görüşme salt bilgi toplama mı yoksa gerçek bir diyalog mı? Aktörün sesini yansıtıyor mu?

Modül 4 · Veri Üretimi ve Portal · 1 ay
Hedef: Sahadan sistematik veri nasıl toplanır, portala nasıl işlenir? Ham ama gerçek verinin değerini kavramak.
İçerik: Gözlem notu formatları. Sayısal ve nitel veri farkı. Veri güvenilirliği. Portal arayüzü ve formatları. Anonim veri koruma. 'Mükemmel değil ama gerçek' felsefesi. Yapay zekânın bu süreçteki rolü.
Yöntem: Katılımcı bu ay kendi ilinden bir değer zinciri takip ediyor. Bir ürünü tarladan sofraya izliyor. Her kademedeki fiyatı kayıt altına alıyor. Bu veriyi portal formatında yazıyor. Grup oturumunda karşılaştırmalı analiz.
Çıktı: Bir ürün için tarladan-tüketiciye tam fiyat zinciri — portala işlenmiş.
Değerlendirme: Veri gerçek mi, kaynağı belirli mi? Format doğru kullanılmış mı?

Modül 5 · Kolektif Yönetim · 1 ay
Hedef: Birlikte karar almak nasıl çalışır? TTGB'nin Kolektif Yönetim Modeli'ni pratikte deneyimlemek.
İçerik: Kolektif Yönetim Modeli'nin temel ilkeleri. Karar alma mekanizmaları. Çatışma yönetimi. Hesap verebilirlik. Koordinatörün rolü — yönetici değil, kolaylaştırıcı. Deneyim ve Öğrenme Dosyası.
Yöntem: Bu modül sahada değil — grup içinde. Katılımcılar gerçek bir karar vermek zorunda: 'Programın 6. ayında ne yapmalıyız?' Bu kararı birlikte alıyorlar. Süreç gözlemleniyor ve tartışılıyor.
Çıktı: Kolektif karar süreci belgesi — kim ne söyledi, nasıl uzlaşıldı, ne kararlaştırıldı.
Değerlendirme: Süreç gerçekten kolektif miydi? Baskın ses mi yoktu? Herkes söz hakkı buldu mu?

Modül 6 · İlk Yıl Planı · 1 ay
Hedef: 6 aylık program birimiyle kendi ilinin 1. yıl eylem planını oluşturmak. Soyuttan somuta.
İçerik: Eylem planı nasıl yapılır? Önceliklendirme. Kaynakları gerçekçi değerlendirme. Ölçüt belirleme. 'Ne yapacağız' kadar 'ne yapmayacağız' da önemli. Başarıyı nasıl tanımlarız?
Yöntem: Her katılımcı kendi ili için 1. yıl eylem planı taslağı hazırlıyor. Grup oturumunda karşılıklı geri bildirim. Her plan en az iki başka ilin katılımcısından yorum alıyor. Final versiyonu portala yükleniyor.
Çıktı: İl 1. yıl eylem planı — somut, ölçülebilir, gerçekçi. Portala yüklenmiş.
Değerlendirme: Plan uygulanabilir mi? Kaynaklar gerçekçi mi? Başarı ölçütleri net mi?

 
5 Takvim ve Oturum Yapısı

Her Modülün Aylık Takvimi
Hafta Ne yapılıyor?
1. Hafta Saha görevi verilir. Katılımcı kendi ilinde gözlem yapar, aktörlerle temas kurar, not tutar. Merkezi katılım yok.
2. Hafta Saha devam eder. Ödev portala yüklenir. Diğer illerin yüklediklerini okuma.
3. Hafta Grup oturumu — yüz yüze veya çevrimiçi. Her il sahadan ne getirdi? Karşılaştırmalı tartışma. 1-3 saat.
4. Hafta Modülün teorik içeriği işleniyor. Sahadan öğrenileni teoriye bağlama. Çıktı üretimi ve portala yükleme.

Grup Oturumları
Her ay yapılan grup oturumu programın kalbidir. Katılımcılar farklı illerde olduğu için oturumlar çevrimiçi yapılır — ama yılda en az bir kez yüz yüze toplanılır.

Süre 1-3 saat. Uzun değil — ama dolu.
Format Her il 10 dakika saha bulgusunu paylaşır. Tartışma 2 saat. Özet ve ödev 30 dakika.
Kolaylaştırıcı Akademi öğreticisi veya deneyimli koordinatör. Konuşmak değil — dinlemek ve bağlantı kurmak.
Kayıt Her oturum özeti portala işlenir. Kim ne söyledi, ne kararlaştırıldı.
Yüz yüze 4-5. aylarda diğer illerle yüz yüze toplanmak zorunlu. Başlangıç ve dönüm noktası.

İller Arası Çapraz Öğrenme
Program boyunca iller birbirinden öğrenir. Bu planlı ve sistematik olur:
İl çiftleri Her il bir başka ille eşleştiriliyor. Manisa-Muş, İzmir-Hatay, Antalya ortada. Eşler birbirinin saha notlarını düzenli okuyor.
Çapraz ziyaret 4. ayda her katılımcı eşleştiği ilin birini kendi ilini geziyor. Karşılıklı. Bir gün yeterli.
Ortak soru Her modülde bir 'ortak soru' var. 'Bu ilde bu sorunun yanıtı ne?' — her il aynı soruyu cevaplıyor, sonra karşılaştırıyorlar.

6 Değerlendirme: Başarıyı Nasıl Tanımlarız?

Bu programda sınav yok. Diploma yok. Sertifika var — ama sertifika bir davranış değişikliğinin belgesi olacak, bir sınav notunun değil.

Tek başarı ölçütü şudur: 6 ay sonra katılımcı kendi ilinde gerçekten ne yapabiliyor?

Modül Çıktıları — Portfolyo
Her katılımcı program boyunca bir portfolyo biriktirir. Portfolyo 6 çıktıdan oluşur:
M. Çıktı Neyi gösteriyor?
1 Aktör beklenti notu İl gerçekliğini birinci elden aktarabilmek
2 İl ekosistem özeti Sistematik analiz yapabilmek
3 İki aktör görüşme notu Güven temelli ilişki kurabilmek
4 Değer zinciri fiyat kaydı Veri üretebilmek ve portala taşıyabilmek
5 Kolektif karar belgesi Birlikte karar alma sürecini yönetebilmek
6 İl 1. yıl eylem planı Öğrenileni eyleme dönüştürebilmek

Program Sonu Değerlendirmesi
6. ayın sonunda her katılımcı için üç sorunun yanıtı aranır:

Soru 1 Bu kişi artık kendi ilini bağımsız olarak okuyabiliyor mu? İl ekosistemi analizini tek başına güncelleyebilir mi?
Soru 2 Bu kişi yeni bir aktörle güven temelli ilişki başlatabilir mi? Görüşmeye gidip geri dönebilir mi?
Soru 3 Bu kişi 1. yıl eylem planını hayata geçirecek kapasitede mi? Uygulamaya başladığında destek alabilecek mi?

Üç sorunun hepsine 'evet' yanıtı verilebiliyorsa program amacına ulaşmış demektir.
Bir ya da daha fazla soruya 'hayır' yanıtı veriliyorsa bu katılımcı için ek destek planlanır. Program başarısızlık sayılmaz — öğrenme tamamlanmamış demektir.

7 Kolaylaştırıcı ve Destek Yapısı

Program Kolaylaştırıcısı
Programın omurgası kolaylaştırıcıdır. Akademi öğreticisi veya deneyimli koordinatör bu rolü üstlenir.

Rolü Öğretmek değil — kolaylaştırmak. Cevap vermek değil — doğru soruyu sormak. Yönlendirmek değil — zemin hazırlamak.
Profili TTGB'yi içselleştirmiş. Saha deneyimi var. Grup dinamiklerini yönetebilen. Dinlemeyi bilen.
Yükü Her modül için 4-5 saat hazırlık. Her grup oturumu için 1-3 saat. Portaldaki çıktıları düzenli okuma.
Desteği Akademi koordinatörü ve çalışma masaları kolaylaştırıcıya destek verir. Yalnız değil.

Katılımcı Desteği
Katılımcılar 6 ay boyunca yalnız değil:
Portal Her çıktı portala giriyor. Diğer iller görüyor, yorum yazıyor. Sessiz bir akran öğrenimi.
İl çifti Eşleştiği ildeki katılımcı her hafta en az bir not gönderiyor. Karşılıklı.
Kolaylaştırıcı erişimi Acil soru ya da tıkanma durumunda kolaylaştırıcıya doğrudan ulaşım. 24 saat içinde yanıt.
Akademi Teknik sorular için akademi öğreticilerine yönlendirme. Özellikle 2. ve 4. modüllerde.

8 Esneklik, Akışkanlık, Uyarlanabilirlik

TTGB'nin en temel yapısal özellikleri bu programda da belirleyici.
Esneklik: Her il modülleri kendi koşullarına göre uygular. Muş'un 2. modülü Antalya'nınkinden farklı görünebilir — bu beklenir ve doğaldır.
Akışkanlık: Program boyunca öğrenilenler bir sonraki modülü şekillendirir. 3. modülde sahadan gelen bir bulgu 4. modülün içeriğini değiştirebilir.
Uyarlanabilirlik: Bu program ilk uygulamadır. Deneyim biriktikçe modüller güncellenir, takvim yeniden ayarlanır, yeni ihtiyaçlar karşılanır. Bugün yazılanlar başlangıç noktasıdır.

Teori ve Deneyim: Eşit Onur, Karşılıklı Saygı
Deneyimi teorinin önüne koyarak entelektüel üretimi değersizleştiremeyiz; ancak teoriyi de deneyime tercih ederek deneyim zenginliğini küçümseyemeyiz. Her iki yüz de dengeli ve uyumlu olarak gerçeği üretmeli, karşılıklı bir saygı içerisinde yer almalıdır.
Bu program teorik bilgiyi küçümsemez, deneyimi de önemsiz saymaz — ikisi birlikte koordinatörü yetiştirir.

Sistemler zorla değil, rıza ve meşruiyet zeminiyle dönüştürülür.

Akademi bu ilkeyi hem öğretir hem yaşar. Sahada yetiştirilen kadrolar toplumsal farkındalık üretir. Bu farkındalık talebe, talep meşru zemine, meşru zemin değişime dönüşür. Akademi bu döngünün bilgi üretim merkezidir.

TTGB Belge Ailesi — İlişkili Belgeler
Bu belge aşağıdaki TTGB belgeleriyle birlikte okunmalıdır:
· Akademi Belgesi Bu programın üst çerçevesi — akademinin 3 aşamalı modeli
· İl Ekosistem Analizi Rehberi 2. modülün temel aracı — sahada kullanılıyor
· Deneyim ve Öğrenme Dosyası Her modül çıktısının işlendiği sistem
· Kolektif Yönetim Modeli 5. modülün teorik zemini
· Çalışma Masaları Gündem Takvimi Katılımcıların masalara nasıl bağlanacağı
· Bilgi Üretim ve Akış Sistemi Portal kullanımı ve veri akışının mimarisi
· 10 Yıllık Gelişim ve Etki Senaryosu Bu programın uzun vadeli bağlamı
. Ayrıntılı İl Programları Bu programın uygulama alanı hakkında detaylı çalışma
. İller Uygulama çerçeveleri Uygulamaların çerçevelerine ilişkin detaylı bilgi

Bu program bir başlangıç.

Öncü çekirdek grup bu programdan geçer,

sonra kendi deneyimiyle programı dönüştürür.

İlk öğreniciler zamanla öğreticiye dönüşür.
Bu dönüşüm TTGB' nin en değerli yatırımıdır.

TTGB Kurucu Grup · Haziran 2026 · v0.1

Bu belge TTGB çerçeve belgesiyle uyumludur. 1. yıl sonunda koordinatörlerden gelen geri bildirimle v2.0 hazırlanacaktır