gönderen Bilal ÖZDEMİR » Çrş Tem 08, 2026 4:47 pm
Hasat Türk /Hayati Başaran
2026 Yılı İlk Yarısında Gıda Enflasyonu Görünümü
7 Temmuz 2026
Türkiye’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) sepetinde gıda ve alkolsüz içecekler grubunun endeks ağırlığı yıllara göre değişiklik göstermektedir. Bu kapsamda, 2026 yılında gıda grubunun sepet içindeki ağırlığı %24,44 olarak belirlenmiştir.
Türkiye’de 2025 yılı sonu verilerine göre enflasyon göstergeleri şu şekildedir:
TÜFE Genel Endeksi: Yıllık bazda %30,89 artış göstermiştir.
Gıda ve Alkolsüz İçecekler Grubu Endeksi: Yıllık bazda %28,31 oranında artmıştır.
2026 yılının ilk altı aylık döneminde enflasyonun yıllık artış oranlarında 2025 yılına göre yükseliş eğilimi gözlenmiştir:
Yıllık TÜFE Genel Endeksi: %32,11’e yükselmiştir.
Yıllık Gıda ve Alkolsüz İçecekler Endeksi: %35,45’e ulaşmıştır.
2026 yılının ilk yarısında gerçekleşen aylık ortalama artış hızları ise şu şekildedir:
ÜFE Genel Endeksi: Aylık ortalama %2,77 oranında artmıştır.
Gıda ve Alkolsüz İçecekler Endeksi: Aylık ortalama %3,11 oranında artış göstermiştir.
2026 Ocak-Haziran döneminde TÜFE genel endeksi ile gıda ve alkolsüz içecekler endeksi aylık değişim oranları Grafik-1’de gösterilmiştir.
Grafik-1. 2026 Ocak-Haziran TÜFE Genel Endeks ve Gıda Endeks Aylık Değişim Oranları (%)Grafik-1’in incelenmesinden 2026 yılı Ocak-Haziran döneminde gıda fiyatlarının aylık artış hızının Ocak ve Şubat’ta genel fiyatlardan daha yüksek oranlı arttığı, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran’da da genel fiyatlardan daha düşük oranlı arttığı hatta Mayıs’ta gıda fiyatlarının gerilediği görülmektedir.
Türkiye’de para ve ekonomi politikaları uygulamalarıyla 2024 ve 2025 yıllarında fiyatların artış hızı (enflasyon) bir önceki yıla göre azalmışken, 2026 yılının ilk yarısında (Haziran itibarıyla) fiyatlar bir önceki yılın yıllık artış oranından daha yüksek oranlı artış göstermiştir (TÜFE genel fiyatlar artış hızı 2023 yılında %64,77 iken bu oran 2024 yılında %44,38’e, 2025 yılında da %30,89’a gerilemiş, 2026 Haziran itibarıyla %32,11’e yükselmiştir. TÜFE gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubu endeks değeri de 2024 ve 2025 yıllarında yıllık olarak azalan oranlarda artış göstermiş, 2026 Haziran itibarıyla yükselişe geçmiştir.) (TÜFE gıda ve alkolsüz içecekler endeksi artışı 2023 yılında %72,01 iken bu oran 2024 yılında %43,58, 2025 yılında %28,3’e gerilemiş, 2026 Haziran itibarıyla %35,45’e yükselmiştir).
Tarım ürünleri ve gıda fiyatları üzerine çok sayıda faktör etki etmektedir:
Üretim artışı, azalmaları veya arz miktarında ki şok değişimler fiyatı etkilemektedir. Meteorolojik verilere göre Türkiye 2026 yılının ilk yarısında mevsim normallerinin üzerinde yağış almış, zirai don ve kuralık riski yaşanmamıştır. Bu durum tarımsal üretime olumlu yansımış, başta tahıllar olmak üzere birçok bitkisel üründe üretim miktarının artacağı birçok kurum tarafından rapor edilmiştir.
Artan nüfus ve yükselen refah nedeniyle talep yönlü baskılar (her dönem karşılaşılan durumdur).
Hammadde, enerji, nakliye ve işgücüne ödenen ücret vb. girdi fiyatlarında meydana gelen artışlar fiyatları etkilemektedir. Türk Lirasının değer kaybı, petrol fiyatlarının değişimi ve tarım ürünleri üretici fiyat endeksi artışları gıda fiyatları üzerine doğrudan etki yapmaktadır. İsrail-ABD’nin İran’a saldırılarıyla başlayan savaşın etkisiyle “Hürmüz Boğazı” bağlamında başta petrol fiyatları olmak üzere tüm hammadde fiyatlarında hızlı yükselişler görülmüştür. FAO Foof Price Index değeri 2026 Ocak Haziran döneminde %4,41 artmıştır. Aynı dönemde Türkiye’de TÜİK Gıda ve Alkolsüz İçecekler Endeksi %19,9 artmıştır. Bu dönemde Türk Lirasının Dolar karşısında değer kaybı %8,69 olarak gerçekleşmiştir.
Fiyatlardaki dalgalanmalar, tüm ekonomiyi etkilemektedir. Bu nedenle devlet, tarım ürünleri piyasalarına müdahale etmektedir. Müdahale yöntemi ne olursa olsun, taraflardan birini kısa sürede memnun etse de, orta ve uzun vadede kalıcı çözüm olamamaktadır. Çünkü Türkiye’de etkin işleyen bir tarımsal pazarlama sistemi bulunmamaktadır. Bu nedenle sektörün piyasa işleyişi de etkin değildir. Bunun sonucu olarak fiyat mekanizmasının nasıl oluştuğu yeterince bilinmemekte ve oluşan fiyatların etkisi de ancak enflasyon yönüyle ölçülebilmektedir. Enflasyon rakamları üzerinden yapılan gıda fiyatları değerlendirmeleri de çoğu kez tartışmaların başka alanlara kaymasına neden olmaktadır.
Sonuç olarak; Türkiye’de hem TÜFE genel fiyatlar artış hızı hem de gıda grubu endeks değeri 2024 ve 2025 yıllarında yıllık olarak azalan oranlarda artmış (dezenflasyon süreci), ancak 2026 Haziran ayı itibarıyla yeniden bir ivme kazanarak yükselişe geçmiştir. Bu artış trendi gıda fiyatlarında da görülmektedir. Bu durumda gıda fiyatlarının artışını tarımsal arzdan bağımsız olarak genel ekonomi politikaları kapsamında analiz ederek değerlendirmek daha doğru olacaktır.
Hasat Türk /Hayati Başaran
2026 Yılı İlk Yarısında Gıda Enflasyonu Görünümü
7 Temmuz 2026
Türkiye’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) sepetinde gıda ve alkolsüz içecekler grubunun endeks ağırlığı yıllara göre değişiklik göstermektedir. Bu kapsamda, 2026 yılında gıda grubunun sepet içindeki ağırlığı %24,44 olarak belirlenmiştir.
Türkiye’de 2025 yılı sonu verilerine göre enflasyon göstergeleri şu şekildedir:
TÜFE Genel Endeksi: Yıllık bazda %30,89 artış göstermiştir.
Gıda ve Alkolsüz İçecekler Grubu Endeksi: Yıllık bazda %28,31 oranında artmıştır.
2026 yılının ilk altı aylık döneminde enflasyonun yıllık artış oranlarında 2025 yılına göre yükseliş eğilimi gözlenmiştir:
Yıllık TÜFE Genel Endeksi: %32,11’e yükselmiştir.
Yıllık Gıda ve Alkolsüz İçecekler Endeksi: %35,45’e ulaşmıştır.
2026 yılının ilk yarısında gerçekleşen aylık ortalama artış hızları ise şu şekildedir:
ÜFE Genel Endeksi: Aylık ortalama %2,77 oranında artmıştır.
Gıda ve Alkolsüz İçecekler Endeksi: Aylık ortalama %3,11 oranında artış göstermiştir.
2026 Ocak-Haziran döneminde TÜFE genel endeksi ile gıda ve alkolsüz içecekler endeksi aylık değişim oranları Grafik-1’de gösterilmiştir.
Grafik-1. 2026 Ocak-Haziran TÜFE Genel Endeks ve Gıda Endeks Aylık Değişim Oranları (%)Grafik-1’in incelenmesinden 2026 yılı Ocak-Haziran döneminde gıda fiyatlarının aylık artış hızının Ocak ve Şubat’ta genel fiyatlardan daha yüksek oranlı arttığı, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran’da da genel fiyatlardan daha düşük oranlı arttığı hatta Mayıs’ta gıda fiyatlarının gerilediği görülmektedir.
Türkiye’de para ve ekonomi politikaları uygulamalarıyla 2024 ve 2025 yıllarında fiyatların artış hızı (enflasyon) bir önceki yıla göre azalmışken, 2026 yılının ilk yarısında (Haziran itibarıyla) fiyatlar bir önceki yılın yıllık artış oranından daha yüksek oranlı artış göstermiştir (TÜFE genel fiyatlar artış hızı 2023 yılında %64,77 iken bu oran 2024 yılında %44,38’e, 2025 yılında da %30,89’a gerilemiş, 2026 Haziran itibarıyla %32,11’e yükselmiştir. TÜFE gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubu endeks değeri de 2024 ve 2025 yıllarında yıllık olarak azalan oranlarda artış göstermiş, 2026 Haziran itibarıyla yükselişe geçmiştir.) (TÜFE gıda ve alkolsüz içecekler endeksi artışı 2023 yılında %72,01 iken bu oran 2024 yılında %43,58, 2025 yılında %28,3’e gerilemiş, 2026 Haziran itibarıyla %35,45’e yükselmiştir).
Tarım ürünleri ve gıda fiyatları üzerine çok sayıda faktör etki etmektedir:
Üretim artışı, azalmaları veya arz miktarında ki şok değişimler fiyatı etkilemektedir. Meteorolojik verilere göre Türkiye 2026 yılının ilk yarısında mevsim normallerinin üzerinde yağış almış, zirai don ve kuralık riski yaşanmamıştır. Bu durum tarımsal üretime olumlu yansımış, başta tahıllar olmak üzere birçok bitkisel üründe üretim miktarının artacağı birçok kurum tarafından rapor edilmiştir.
Artan nüfus ve yükselen refah nedeniyle talep yönlü baskılar (her dönem karşılaşılan durumdur).
Hammadde, enerji, nakliye ve işgücüne ödenen ücret vb. girdi fiyatlarında meydana gelen artışlar fiyatları etkilemektedir. Türk Lirasının değer kaybı, petrol fiyatlarının değişimi ve tarım ürünleri üretici fiyat endeksi artışları gıda fiyatları üzerine doğrudan etki yapmaktadır. İsrail-ABD’nin İran’a saldırılarıyla başlayan savaşın etkisiyle “Hürmüz Boğazı” bağlamında başta petrol fiyatları olmak üzere tüm hammadde fiyatlarında hızlı yükselişler görülmüştür. FAO Foof Price Index değeri 2026 Ocak Haziran döneminde %4,41 artmıştır. Aynı dönemde Türkiye’de TÜİK Gıda ve Alkolsüz İçecekler Endeksi %19,9 artmıştır. Bu dönemde Türk Lirasının Dolar karşısında değer kaybı %8,69 olarak gerçekleşmiştir.
Fiyatlardaki dalgalanmalar, tüm ekonomiyi etkilemektedir. Bu nedenle devlet, tarım ürünleri piyasalarına müdahale etmektedir. Müdahale yöntemi ne olursa olsun, taraflardan birini kısa sürede memnun etse de, orta ve uzun vadede kalıcı çözüm olamamaktadır. Çünkü Türkiye’de etkin işleyen bir tarımsal pazarlama sistemi bulunmamaktadır. Bu nedenle sektörün piyasa işleyişi de etkin değildir. Bunun sonucu olarak fiyat mekanizmasının nasıl oluştuğu yeterince bilinmemekte ve oluşan fiyatların etkisi de ancak enflasyon yönüyle ölçülebilmektedir. Enflasyon rakamları üzerinden yapılan gıda fiyatları değerlendirmeleri de çoğu kez tartışmaların başka alanlara kaymasına neden olmaktadır.
Sonuç olarak; Türkiye’de hem TÜFE genel fiyatlar artış hızı hem de gıda grubu endeks değeri 2024 ve 2025 yıllarında yıllık olarak azalan oranlarda artmış (dezenflasyon süreci), ancak 2026 Haziran ayı itibarıyla yeniden bir ivme kazanarak yükselişe geçmiştir. Bu artış trendi gıda fiyatlarında da görülmektedir. Bu durumda gıda fiyatlarının artışını tarımsal arzdan bağımsız olarak genel ekonomi politikaları kapsamında analiz ederek değerlendirmek daha doğru olacaktır.
