gönderen Bilal ÖZDEMİR » Sal Oca 27, 2026 2:54 pm
2025'te Türkiye’nin Sınırda Geri Çevrilen İhraç Ürünleri
Tarım & Gıda
15 Ocak 2026
Yazar: Eylül Büyüktunca
2024 yılında Türkiye, Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği kontrol sistemi olan Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) üzerinden en çok bildirim alan ülke oldu. 2024 yılında pestisit kalıntıları ve aflatoksin seviyesindeki fazlalıklar gibi nedenlerle pek çok ihracat ürünü sınır kontrolünden geri döndü. 2023 yılında da Türkiye RASFF’tan en çok bildirim alan ülke olmuştu. 2023’te yapılan 4777 bildirimin 361’i Türkiye’nin ürünlerine gelmişti.
Konuya ilişkin olarak Tarım ve Orman Bakanlığı, 2023 yılında geri dönen ürün oranının, ihraç edilen ürün hacmine göre oldukça düşük bir oranda kaldığını belirtiyor. Bakanlık, 2023'te pestisitle ilgili RASFF bildirimlerinin, bir önceki yıla göre %54 oranında azaldığını vurgulasa da, 2024 yılında total bildirim sayısı artış göstermişti. Bu durum, pestisit kullanımındaki azalmaya rağmen başka tehlikeler sebebiyle bildirilen toplam ürün sayısının arttığını gösteriyor.
Bu tablo Türkiye’nin kamuoyunda gıda güvenliği konusundaki endişeleri de artırdı. “Dubai çikolatasının yaygınlaşmasının sebebi, geri dönen antep fıstıkları” gibi haber başlıkları, bu endişeleri daha görünür hale getirdi.
RASFF, Avrupa Birliği’nin üye ülkeleri arasında gıda ve yem güvenliği risklerini hızı bir şekilde paylaşmak için kurdukları bir ağ. Bir üründe tüketici sağlığını tehdit edebilecek bir sorun tespit edildiğinde, ithalatı yapan ülke bu sistemi kullanarak bildirimde bulunur. Bu bildirimler ürünlerin ithalatını durdurmaya ve diğer ülkelerdeki risklerin önüne geçilmesine yarar. Türkiye’nin ihraç edilen ürünlerine yönelik yapılan bildirimler de bu sistem üzerinden yapılıyor ve ürünler uluslararası denetimlerden geçiyor.
RASFF sisteminde bazı bildirim türleri bulunuyor. Bunlar sınır reddi (border rejection notification), bilgi bildirimi (information notification) ve uyarı bildirimi (alert notification) olarak gruplandırılabilir. Sınır reddetme bildirimi AB sınırında yapılan kontrollerde bir ürünün güvenlik standartlarına uymaması nedeniyle reddedildiğini gösterir. Ürün AB pazarına giremez ve genellikle ihracatçı ülkeye geri gönderilir. Bilgi bildirimi diğer ülkelere bilgi vermek amacıyla yapılır fakat acil bir önlem gerektirmez. Dikkat edilmesi gereken ve takip için bilgi bildirimi olmak üzere ikiye ayrılır. Uyarı bildirimleri ise tüketici sağlığı için ciddi risk oluşturan ve piyasada bulunan ürünler için yapılır.
Türkiye’nin Sınır Reddi Alan Ürünler Karnesi:
2025'te RASFF'tan En Çok Bildirim Alan Ülkeler
Ülke Bildirim Sayısı Sınır Reddi
Türkiye 485 298
Çin 337 120
Hindistan 291 178
Polonya 331 0
Hollanda 330 0
Fransa 266 2
RASFF’ın veritabanı incelendiğinde 2025 yılında toplamda 5328 bildirimin yapıldığı ve bunlardan 485’inin Türkiye menşeli ürünler olduğu görülüyor. Türkiye aynı zamanda 2025 yılında en çok sınır bildirimi alan ülke.
2025 Aldığı Bildirim Türleri:
Bildirim Türü Bildirim Sayısı
Sınır Reddi Bildirimi 298
Dikkat Edilmesi Gereken Bilgi Bildirimi 94
Uyarı Bildirimi 58
Takip İçin Bilgi Bildirimi 35
Toplam 485
Tüm ülkelerin toplamda aldığı 5328 bildirimin 1428’i sınır reddi bildirimini içeriyor. Türkiye’nin ise 1 Ocak 2025 - 31 Aralık 2025 tarihleri arasında aldığı 485 bildirimin 298’i sınır reddini içeriyor. 58 ürün uyarı bildirimi alırken 129 ürün ise bilgi bildirimi aldı.
2025 Türkiye’nin En Çok Bildirim Aldığı Ürünler:
2025
Ürün Bildirim Sayısı
Kuru İncir 167
Antep Fıstığı 34
Taze Biber 29
Kekik 17
Asma Yaprağı 16
Kimyon 14
2025’te Türkiye’nin en çok bildirim aldığı ürünler kuru incir, antep fıstığı, taze biber, asma yaprağı ve kekik oldu. Bildirim alan ürünler arasında çikolata, kuru kayısı, nar, susam, limon ve daha birçok besin ürünü bulunuyor.
2025 Türkiye’ye En Çok Bildirim Veren Ülkeler:
Bildirim Yapan Ülke Toplam Bildirim Sayısı
Almanya 121
Bulgaristan 92
Fransa 63
İtalya 43
Hollanda 41
Türkiye’ye en çok bildirim veren ülkeler sırasıyla Almanya, Bulgaristan, Fransa, İtalya ve Hollanda oldu. Türkiye menşeli ürünlere bildirim veren toplamda 25 farklı ülke bulunuyor.
2025 Sınırdan En Çok Dönen Türkiye Menşeli Ürünler:
Ürün Bildirim Sayısı Tehlike Türü
Kuru İncir + İncir 168 Aflatoksin + Okratoksin
Antep Fıstığı 31 Aflatoksin
Taze Biber 27 Pestisit
Kekik 10 Alkaloid
1 Ocak 2025 - 31 Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye’nin sınırdan dönen 100'ü aşkın ürün çeşidinde en çok bildirimi alan kuru incir, antep fıstığı, taze biber ve kekik oldu. Bazı ülkeler RASFF sisteminde sınır reddi bildiriminde bulunurken reddettikleri ürünü kuru incir, bazıları ise incir olarak belirtti. Sınırdan dönen diğer ürünler arasında asma yaprağı, fındık, domates, kuru kayısı, nar, kekik gibi başka birçok besin türü bulunuyor.
2025 En Çok Sınır Reddi Bildirimi Veren Ülkeler:
Bildirim Yapan Ülke Toplam Bildirim Sayısı
Bulgaristan 92
Fransa 57
Almanya 41
İtalya 36
Yunanistan 16
Türkiye 2025'te 17 farklı ülkeden sınır reddi bildirimi aldı. Bu ülkeler arasında sınırdan en çok ürünü geri çeviren ise Bulgaristan, Fransa ve Almanya oldu. Bulgaristan en çok kuru incir ve antep fıstığını aflatoksin, taze biberi ise pestisit içerdiği nedeniyle sınırda reddetti. Fransa'nın da en çok sınır reddi bildirimi verdiği ürün okratoksin içeren kuru incirler oldu.
2025 Ürünlerin Sınırdan Geri Dönme Nedenleri:
Tehlike Türü Bildirim Sayısı
Aflatoksin 116*
Okratoksin 106*
Pestisit 51
Salmonella 11
Toksik Alkaloid 11
Diğer ( Yasaklı Madde vs) 19
Türkiye’nin sınır reddi bildirimi alan ürünleri çoğunlukla aflatoksin, okratoksin ve pestisit sebebiyle geri çevrildi. Aflatoksin en çok kuru incir ve antep fıstığında görülürken, pestisit en çok sebze ve meyve ürünlerinde görüldü. Gönderilen susam ürünlerinin bazıları ise salmonella sebebiyle sınırda reddedildi. Kekik ve kimyon baharatlarında toksik alkaloide rastlanırken bazı ürünler ise yasaklı maddeler içermesi sebebiyle sınırdan geri çevrildi. En çok görülen yasaklı maddeler ise bitki çayları ve gıda takviyelerinin içine eklenmiş sildenafil ve sibutramin oldu.
Aflatoksin: 2025’te Türkiye’nin 116 bildirim almasına sebep olan aflatoksin en çok kuru incir ve antep fıstığı ürünlerinde karşılaşılmış. Aflatoksin nemli ve sıcak ortamlarda depolanan gıdalarda gelişebilen ve belirli küf türlerinden üreyen bir mikotoksin. Aflatoksinler, karaciğer hastalıklarına yol açabilir ve bağışıklık sistemini zayıflatabilir.
Okratoksin: Okratoksin sebebiyle 106 ürün sınır reddi bildirimi yapıldı. Okratoksin de tıpkı aflatoksin gibi belirli küf türlerinden üreyen bir mikotoksin. En yaygın formu olan okratoksin A, gıda ve yem ürünlerinde bulunabilir. Özellikle tahıllar ve kuru meyvelerde görülür. Bu toksinler böbrekte hasara yol açabilir, bağışıklık sistemini zayıflatabilir ve kanserojen özellikler gösterebilir.
Pestisit: Türkiye pestisit içermesi sebebiyle 51 bildirim almış. Pestisitler, zararlı organizmaları kontrol altına almak için kullanılan kimyasal maddelerdir. Ancak, tüketim için belirlenen maksimum kalıntı limitlerinin aşılması durumunda insanlar üzerinde toksik etkiler yaratabilir.
Salmonella: Salmonella, yiyecek ve su yoluyla bulaşan, gıda kaynaklı enfeksiyonlara neden olan bir bakteri. Özellikle yeterince pişirilmemiş gıdalarda bulunur. Ancak bazı durumlarda baharatlarda da salmonella görülebilir. Özellikle susam ve susam içeren ürünlerde daha fazla salmonella vakası görülebilir. Susam tarladayken sulama sebebiyle, depolama sırasında ise çeşitli haşereler sebebiyle salmonella riski oluşabiliyor.
2024 veritabanı incelendiğinde, 2024’te toplamda 5364 bildirimin gerçekleştiği ve bu bildirimlerden 492’sinin Türkiye orijinli ürünler olduğu görülüyor. Türkiye’ye verilen 492 bildirimin 323’ü sınır reddi içeriyor.
2024’te 20 farklı ülke Türkiye’den ihraç edilen ürünlere ilişkin sınır reddi bildiriminde bulundu. Bu bildirimler en çok Bulgaristan’dan geldi. Türkiye’nin ihraç ettiği ürünlerin reddine dair en çok bildirimde bulunan ülkeler 117 bildirim ile Bulgaristan, 63’er bildirim ile İtalya ve Fransa, 13’er bildirimle Almanya ve Hırvatistan oldu. İhraç ürünleri almayı reddeden ülkeler arasında İspanya, Hollanda, Yunanistan, Finlandiya, İsveç gibi başka AB üyeleri de bulunuyor. Bulgaristan’ın 117 bildirimine bakıldığında, en çok geri gönderilen ürün bildiriminin taze biber ve limona yapıldığı görülüyor. Reddedilen ürünler arasında kuru incir, nar ve antep fıstığı da bulunuyor.
2024 yılında Türkiye orijinli toplamda 38 farklı ürün için sınır reddi bildirimi yapıldı. Bu ürünler arasında en çok bildirim alanlar kuru incir, antep fıstığı, taze biber, limon ve nar oldu.
2024 Türkiye'nin En Çok Bildirim Alan İhraç Ürünleri
Ürün Bildirim Sayısı Bildirilen Tehlike
Kuru İncir 148 Aflatoksin / Okratoksin
Antep Fıstığı 34 Aflatoksin / Okratoksin
Taze Biber 30 Pestisit
Limon 26 Pestisit
Nar 10 Pestisit
2024’te RASFF’tan En Çok Bildirim Alan Ülkeler
Türkiye 2023 yılında olduğu gibi, 2024 yılında da RASFF’tan en çok bildirim alan ve ürünleri sınırda en çok reddedilen ülke oldu. Türkiye’nin ardından RASFF’tan en çok bildirim alan diğer ülkelerin başında Çin ve Hindistan geliyor. Çin’in 122, Hindistan’ın 222 sınır reddi bildirimi bulunuyor. En çok bildirim alan diğer ülkeler ise Polonya ve Hollanda. Fakat Polonya menşeli yalnızca bir ürün son kullanma tarihi geçtiği için sınır reddi bildirimi almış.Hollanda orijinli ürünlerin aldığı bildirimlerde ise sınır reddi yok.
RASFF'tan En Çok Bildirim Alan Ülkeler
Ülke Bildirim Sayısı Sınır Reddi
Türkiye 492 323
Çin 346 122
Hindistan 341 222
Polonya 294 1
Hollanda 258 0
Ürünler Neden Sınırdan Geçemiyor?
2024’te Türkiye’den ihraç edilen ürünlerde bildirilen sorunların başında aşırı aflatoksin ve pestisit geliyor. Okratoksin, toksik alkaloid ve biyolojik tehlikeler de diğer bildirilen tehlikeler arasında. Biyolojik tehlikeler büyük ölçüde salmonella kaynaklı olup, genellikle baharatlarda tespit edilmiş.
2024 Türkiye'nin Bildirim Alan Ürünlerinde Görülen Tehlikeler:
Bildirilen Tehlike Bildirim Sayısı Etkilediği Ürün Çeşidi
Aflatoksin 144 Kuru incir, nar, antep fıstığı
Pestisit 97 Taze sebze ve meyveler
Okratoksin 45 Kuru incir, antep fıstığı, dut
Toksik Alkaloidler 16 Kekik, kimyon gibi baharatlar
Salmonella 11 Susam tohumu, kimyon, evcil hayvan maması, defne yaprağı
Geri Dönen İhraç Ürünlerine Ne Oluyor?
İhraç edilen ürünlerin çeşitli nedenlerle geri dönmesi durumunda, bu ürünlerin ülkeye giriş süreci ve sonrasında izlenecek adımlar Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belirlediği mevzuatlar çerçevesinde yönetiliyor.
Buna göre; ihracattan geri dönen ürünlerin yurda yeniden giriş izni için, ihracatçı firmaların İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne başvurması gerekiyor. İhracatçılar, bu başvuru sırasında ürünlerine dair uygunluk talep yazısı, ürünün geri dönme nedeni ile ilgili yapılan açıklama yazısı, bakanlıktan ihracat için alınmış sertifika gibi belgeleri iletiyor. Başvurunun ardından İl Müdürlüğü tarafından ürünün ihraç edilen ürünle aynı olup olmadığı ve geri dönme nedeni inceleniyor, gerekirse üründen numune alınarak analiz yapılıyor.
Mevzuatta son tüketim tarihi geçmiş, bozulmuş ya da insan hayvan veya bitki sağlığı açısından tehlike oluşturabilecek ürünlerin yurda girişine izin verilmeyeceği belirtilirken; resmi kontroller sonucunda Türk gıda ve yem mevzuatına uygun olan ürünlerin iç piyasaya arz edilmek üzere yurda girişine izin veriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024 yılında yaptığı bir açıklamaya göre ise gerekçesi ne olursa olsun geri dönen hiçbir ürünün içeride satışına izin verilmiyor ve bu ürünler imha ediliyor.
2025'te Türkiye’nin Sınırda Geri Çevrilen İhraç Ürünleri
Tarım & Gıda
15 Ocak 2026
Yazar: Eylül Büyüktunca
2024 yılında Türkiye, Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği kontrol sistemi olan Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) üzerinden en çok bildirim alan ülke oldu. 2024 yılında pestisit kalıntıları ve aflatoksin seviyesindeki fazlalıklar gibi nedenlerle pek çok ihracat ürünü sınır kontrolünden geri döndü. 2023 yılında da Türkiye RASFF’tan en çok bildirim alan ülke olmuştu. 2023’te yapılan 4777 bildirimin 361’i Türkiye’nin ürünlerine gelmişti.
Konuya ilişkin olarak Tarım ve Orman Bakanlığı, 2023 yılında geri dönen ürün oranının, ihraç edilen ürün hacmine göre oldukça düşük bir oranda kaldığını belirtiyor. Bakanlık, 2023'te pestisitle ilgili RASFF bildirimlerinin, bir önceki yıla göre %54 oranında azaldığını vurgulasa da, 2024 yılında total bildirim sayısı artış göstermişti. Bu durum, pestisit kullanımındaki azalmaya rağmen başka tehlikeler sebebiyle bildirilen toplam ürün sayısının arttığını gösteriyor.
Bu tablo Türkiye’nin kamuoyunda gıda güvenliği konusundaki endişeleri de artırdı. “Dubai çikolatasının yaygınlaşmasının sebebi, geri dönen antep fıstıkları” gibi haber başlıkları, bu endişeleri daha görünür hale getirdi.
RASFF, Avrupa Birliği’nin üye ülkeleri arasında gıda ve yem güvenliği risklerini hızı bir şekilde paylaşmak için kurdukları bir ağ. Bir üründe tüketici sağlığını tehdit edebilecek bir sorun tespit edildiğinde, ithalatı yapan ülke bu sistemi kullanarak bildirimde bulunur. Bu bildirimler ürünlerin ithalatını durdurmaya ve diğer ülkelerdeki risklerin önüne geçilmesine yarar. Türkiye’nin ihraç edilen ürünlerine yönelik yapılan bildirimler de bu sistem üzerinden yapılıyor ve ürünler uluslararası denetimlerden geçiyor.
RASFF sisteminde bazı bildirim türleri bulunuyor. Bunlar sınır reddi (border rejection notification), bilgi bildirimi (information notification) ve uyarı bildirimi (alert notification) olarak gruplandırılabilir. Sınır reddetme bildirimi AB sınırında yapılan kontrollerde bir ürünün güvenlik standartlarına uymaması nedeniyle reddedildiğini gösterir. Ürün AB pazarına giremez ve genellikle ihracatçı ülkeye geri gönderilir. Bilgi bildirimi diğer ülkelere bilgi vermek amacıyla yapılır fakat acil bir önlem gerektirmez. Dikkat edilmesi gereken ve takip için bilgi bildirimi olmak üzere ikiye ayrılır. Uyarı bildirimleri ise tüketici sağlığı için ciddi risk oluşturan ve piyasada bulunan ürünler için yapılır.
Türkiye’nin Sınır Reddi Alan Ürünler Karnesi:
2025'te RASFF'tan En Çok Bildirim Alan Ülkeler
Ülke Bildirim Sayısı Sınır Reddi
Türkiye 485 298
Çin 337 120
Hindistan 291 178
Polonya 331 0
Hollanda 330 0
Fransa 266 2
RASFF’ın veritabanı incelendiğinde 2025 yılında toplamda 5328 bildirimin yapıldığı ve bunlardan 485’inin Türkiye menşeli ürünler olduğu görülüyor. Türkiye aynı zamanda 2025 yılında en çok sınır bildirimi alan ülke.
2025 Aldığı Bildirim Türleri:
Bildirim Türü Bildirim Sayısı
Sınır Reddi Bildirimi 298
Dikkat Edilmesi Gereken Bilgi Bildirimi 94
Uyarı Bildirimi 58
Takip İçin Bilgi Bildirimi 35
Toplam 485
Tüm ülkelerin toplamda aldığı 5328 bildirimin 1428’i sınır reddi bildirimini içeriyor. Türkiye’nin ise 1 Ocak 2025 - 31 Aralık 2025 tarihleri arasında aldığı 485 bildirimin 298’i sınır reddini içeriyor. 58 ürün uyarı bildirimi alırken 129 ürün ise bilgi bildirimi aldı.
2025 Türkiye’nin En Çok Bildirim Aldığı Ürünler:
2025
Ürün Bildirim Sayısı
Kuru İncir 167
Antep Fıstığı 34
Taze Biber 29
Kekik 17
Asma Yaprağı 16
Kimyon 14
2025’te Türkiye’nin en çok bildirim aldığı ürünler kuru incir, antep fıstığı, taze biber, asma yaprağı ve kekik oldu. Bildirim alan ürünler arasında çikolata, kuru kayısı, nar, susam, limon ve daha birçok besin ürünü bulunuyor.
2025 Türkiye’ye En Çok Bildirim Veren Ülkeler:
Bildirim Yapan Ülke Toplam Bildirim Sayısı
Almanya 121
Bulgaristan 92
Fransa 63
İtalya 43
Hollanda 41
Türkiye’ye en çok bildirim veren ülkeler sırasıyla Almanya, Bulgaristan, Fransa, İtalya ve Hollanda oldu. Türkiye menşeli ürünlere bildirim veren toplamda 25 farklı ülke bulunuyor.
2025 Sınırdan En Çok Dönen Türkiye Menşeli Ürünler:
Ürün Bildirim Sayısı Tehlike Türü
Kuru İncir + İncir 168 Aflatoksin + Okratoksin
Antep Fıstığı 31 Aflatoksin
Taze Biber 27 Pestisit
Kekik 10 Alkaloid
1 Ocak 2025 - 31 Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye’nin sınırdan dönen 100'ü aşkın ürün çeşidinde en çok bildirimi alan kuru incir, antep fıstığı, taze biber ve kekik oldu. Bazı ülkeler RASFF sisteminde sınır reddi bildiriminde bulunurken reddettikleri ürünü kuru incir, bazıları ise incir olarak belirtti. Sınırdan dönen diğer ürünler arasında asma yaprağı, fındık, domates, kuru kayısı, nar, kekik gibi başka birçok besin türü bulunuyor.
2025 En Çok Sınır Reddi Bildirimi Veren Ülkeler:
Bildirim Yapan Ülke Toplam Bildirim Sayısı
Bulgaristan 92
Fransa 57
Almanya 41
İtalya 36
Yunanistan 16
Türkiye 2025'te 17 farklı ülkeden sınır reddi bildirimi aldı. Bu ülkeler arasında sınırdan en çok ürünü geri çeviren ise Bulgaristan, Fransa ve Almanya oldu. Bulgaristan en çok kuru incir ve antep fıstığını aflatoksin, taze biberi ise pestisit içerdiği nedeniyle sınırda reddetti. Fransa'nın da en çok sınır reddi bildirimi verdiği ürün okratoksin içeren kuru incirler oldu.
2025 Ürünlerin Sınırdan Geri Dönme Nedenleri:
Tehlike Türü Bildirim Sayısı
Aflatoksin 116*
Okratoksin 106*
Pestisit 51
Salmonella 11
Toksik Alkaloid 11
Diğer ( Yasaklı Madde vs) 19
Türkiye’nin sınır reddi bildirimi alan ürünleri çoğunlukla aflatoksin, okratoksin ve pestisit sebebiyle geri çevrildi. Aflatoksin en çok kuru incir ve antep fıstığında görülürken, pestisit en çok sebze ve meyve ürünlerinde görüldü. Gönderilen susam ürünlerinin bazıları ise salmonella sebebiyle sınırda reddedildi. Kekik ve kimyon baharatlarında toksik alkaloide rastlanırken bazı ürünler ise yasaklı maddeler içermesi sebebiyle sınırdan geri çevrildi. En çok görülen yasaklı maddeler ise bitki çayları ve gıda takviyelerinin içine eklenmiş sildenafil ve sibutramin oldu.
Aflatoksin: 2025’te Türkiye’nin 116 bildirim almasına sebep olan aflatoksin en çok kuru incir ve antep fıstığı ürünlerinde karşılaşılmış. Aflatoksin nemli ve sıcak ortamlarda depolanan gıdalarda gelişebilen ve belirli küf türlerinden üreyen bir mikotoksin. Aflatoksinler, karaciğer hastalıklarına yol açabilir ve bağışıklık sistemini zayıflatabilir.
Okratoksin: Okratoksin sebebiyle 106 ürün sınır reddi bildirimi yapıldı. Okratoksin de tıpkı aflatoksin gibi belirli küf türlerinden üreyen bir mikotoksin. En yaygın formu olan okratoksin A, gıda ve yem ürünlerinde bulunabilir. Özellikle tahıllar ve kuru meyvelerde görülür. Bu toksinler böbrekte hasara yol açabilir, bağışıklık sistemini zayıflatabilir ve kanserojen özellikler gösterebilir.
Pestisit: Türkiye pestisit içermesi sebebiyle 51 bildirim almış. Pestisitler, zararlı organizmaları kontrol altına almak için kullanılan kimyasal maddelerdir. Ancak, tüketim için belirlenen maksimum kalıntı limitlerinin aşılması durumunda insanlar üzerinde toksik etkiler yaratabilir.
Salmonella: Salmonella, yiyecek ve su yoluyla bulaşan, gıda kaynaklı enfeksiyonlara neden olan bir bakteri. Özellikle yeterince pişirilmemiş gıdalarda bulunur. Ancak bazı durumlarda baharatlarda da salmonella görülebilir. Özellikle susam ve susam içeren ürünlerde daha fazla salmonella vakası görülebilir. Susam tarladayken sulama sebebiyle, depolama sırasında ise çeşitli haşereler sebebiyle salmonella riski oluşabiliyor.
2024 veritabanı incelendiğinde, 2024’te toplamda 5364 bildirimin gerçekleştiği ve bu bildirimlerden 492’sinin Türkiye orijinli ürünler olduğu görülüyor. Türkiye’ye verilen 492 bildirimin 323’ü sınır reddi içeriyor.
2024’te 20 farklı ülke Türkiye’den ihraç edilen ürünlere ilişkin sınır reddi bildiriminde bulundu. Bu bildirimler en çok Bulgaristan’dan geldi. Türkiye’nin ihraç ettiği ürünlerin reddine dair en çok bildirimde bulunan ülkeler 117 bildirim ile Bulgaristan, 63’er bildirim ile İtalya ve Fransa, 13’er bildirimle Almanya ve Hırvatistan oldu. İhraç ürünleri almayı reddeden ülkeler arasında İspanya, Hollanda, Yunanistan, Finlandiya, İsveç gibi başka AB üyeleri de bulunuyor. Bulgaristan’ın 117 bildirimine bakıldığında, en çok geri gönderilen ürün bildiriminin taze biber ve limona yapıldığı görülüyor. Reddedilen ürünler arasında kuru incir, nar ve antep fıstığı da bulunuyor.
2024 yılında Türkiye orijinli toplamda 38 farklı ürün için sınır reddi bildirimi yapıldı. Bu ürünler arasında en çok bildirim alanlar kuru incir, antep fıstığı, taze biber, limon ve nar oldu.
2024 Türkiye'nin En Çok Bildirim Alan İhraç Ürünleri
Ürün Bildirim Sayısı Bildirilen Tehlike
Kuru İncir 148 Aflatoksin / Okratoksin
Antep Fıstığı 34 Aflatoksin / Okratoksin
Taze Biber 30 Pestisit
Limon 26 Pestisit
Nar 10 Pestisit
2024’te RASFF’tan En Çok Bildirim Alan Ülkeler
Türkiye 2023 yılında olduğu gibi, 2024 yılında da RASFF’tan en çok bildirim alan ve ürünleri sınırda en çok reddedilen ülke oldu. Türkiye’nin ardından RASFF’tan en çok bildirim alan diğer ülkelerin başında Çin ve Hindistan geliyor. Çin’in 122, Hindistan’ın 222 sınır reddi bildirimi bulunuyor. En çok bildirim alan diğer ülkeler ise Polonya ve Hollanda. Fakat Polonya menşeli yalnızca bir ürün son kullanma tarihi geçtiği için sınır reddi bildirimi almış.Hollanda orijinli ürünlerin aldığı bildirimlerde ise sınır reddi yok.
RASFF'tan En Çok Bildirim Alan Ülkeler
Ülke Bildirim Sayısı Sınır Reddi
Türkiye 492 323
Çin 346 122
Hindistan 341 222
Polonya 294 1
Hollanda 258 0
Ürünler Neden Sınırdan Geçemiyor?
2024’te Türkiye’den ihraç edilen ürünlerde bildirilen sorunların başında aşırı aflatoksin ve pestisit geliyor. Okratoksin, toksik alkaloid ve biyolojik tehlikeler de diğer bildirilen tehlikeler arasında. Biyolojik tehlikeler büyük ölçüde salmonella kaynaklı olup, genellikle baharatlarda tespit edilmiş.
2024 Türkiye'nin Bildirim Alan Ürünlerinde Görülen Tehlikeler:
Bildirilen Tehlike Bildirim Sayısı Etkilediği Ürün Çeşidi
Aflatoksin 144 Kuru incir, nar, antep fıstığı
Pestisit 97 Taze sebze ve meyveler
Okratoksin 45 Kuru incir, antep fıstığı, dut
Toksik Alkaloidler 16 Kekik, kimyon gibi baharatlar
Salmonella 11 Susam tohumu, kimyon, evcil hayvan maması, defne yaprağı
Geri Dönen İhraç Ürünlerine Ne Oluyor?
İhraç edilen ürünlerin çeşitli nedenlerle geri dönmesi durumunda, bu ürünlerin ülkeye giriş süreci ve sonrasında izlenecek adımlar Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belirlediği mevzuatlar çerçevesinde yönetiliyor.
Buna göre; ihracattan geri dönen ürünlerin yurda yeniden giriş izni için, ihracatçı firmaların İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne başvurması gerekiyor. İhracatçılar, bu başvuru sırasında ürünlerine dair uygunluk talep yazısı, ürünün geri dönme nedeni ile ilgili yapılan açıklama yazısı, bakanlıktan ihracat için alınmış sertifika gibi belgeleri iletiyor. Başvurunun ardından İl Müdürlüğü tarafından ürünün ihraç edilen ürünle aynı olup olmadığı ve geri dönme nedeni inceleniyor, gerekirse üründen numune alınarak analiz yapılıyor.
Mevzuatta son tüketim tarihi geçmiş, bozulmuş ya da insan hayvan veya bitki sağlığı açısından tehlike oluşturabilecek ürünlerin yurda girişine izin verilmeyeceği belirtilirken; resmi kontroller sonucunda Türk gıda ve yem mevzuatına uygun olan ürünlerin iç piyasaya arz edilmek üzere yurda girişine izin veriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024 yılında yaptığı bir açıklamaya göre ise gerekçesi ne olursa olsun geri dönen hiçbir ürünün içeride satışına izin verilmiyor ve bu ürünler imha ediliyor.
