Ürünlerin uygun olmayan koşullarda nakliyesini sonuçları uretci ve tüketiciye yükleniyor

[Bilal ÖZDEMİR]

Mersin hal sisteminden bir video.
Burada yapılan iş,
Satın alınan biberler , paketlenmek için kasalardan boşaltılıyor.
Dökülen depo,
İklimlendirilmiş bir depo değil.
Gün sıcaklıgında.
Hızla yere saçılması fiziki zarar oluşur
Hasattan burayı gelinceye kadar 12 saat geçmiş olduğunu düşünebiliriz.
Taze ürün bu dökme sırasında %10-15 ezilir,parçalanır.
1 metre yükseklikte yeni paketlemeye kadar 12 saat içinde ısınır ,nem kaybı yaşar ,yaşlanır. Yeni kayıp oranı %15-20 oluşur.

12 saatlik Soğuk zincirsiz sevkiyat (özellikle yaz şartı)
Çürüme, renk kaybı, fire ayıklama sonucu yeni fire %20-25.
Halden manav ve marketlere yaşlanmış ürünler hızla kalite kaybeder bu oranda minimum %15-20 olur.diye düşünüyorum.
Şimdi hikayemizi kurgulayalım
Biber mersin halinde 50 tl
%30 firesi%20 kar marjı düşülünce
Üreticiden alış fıyatı 25 tl olduğunu ön görebiliriz.
1 el halde 50 tl den satışa çıkıyor
İstanbulda tüccar bunu alıyor.

Soğuk zincirsiz 12 saat süren sevkiyatta
Ortalama kayıp % 22
Tüccar karı %20
Lojistik %8
50*1,50=75 tl
İşçilik vb gider 3 tl diyelim
Biberin fiyatı 78 tl olur bu fiyattan satışa çıkar
Manav veya market bu fiyattan satın alır.
%15 fire kacınılmazdır.çöpe gider
%20 cıvarında 2. Kalitede yarı fiyatına satılacak bozuk ürün vardır.
Nakliye %5
Yani buradada fire %30 cıvarında oluşur
%20 kar marjı koyalım
78 *1,5=117-120 tl manav ve markette tüketiciye satışa çıkar.
Şimdi 10 000 kğ biber tarladan hale geliyor.
Mutfağa ulaşan ürün miktarını hesaplayalım.
İkinci el ucuz ürünle birlikte
Dökmede 10000×%12,5=1250 kğ
10000-1250=8750 kğ düşüyor
Yığında
8750-(8750×%17,5)=7220 kğ
Lojistik sonrası ayıklama kaybı
7220-(7220×0,20)=5775 kğ düşüyor
Manavda
5775-(5775×0,30)=4043 kğ ürün sofraya ulaşıyor.
Tüccar ve komisyoncular araya girdikçe elverişsiz koşulda depolanan ürün fire veriyor .
Her firede fiyata yansıyor.
Bu iğrenç ve sürdülemez çok el değişikliği sistem organizasyonu ürünlerimizi yok ediyor.
Kendileri kar etmeye devam ederken kayıp ürünlerin ölüsünü dirisini fiyata yansıtıp.
Üretiçiyi eli hamur karnı aç bırakıyor.tüketicinin ise cebini boşaltıyorlar.
Zarar ziyan üretici ve tüketiciye kesiliyor.

Peki soğuk depo, sopuk zincir ve uygun paketleme ve az el değişimi olsaydı ne olurdu.
Bir sonraki yazımda.