FAO Gıda Fiyat Endeksi, Beş Ay Sonra İlk Kez Yükseldi

[Bilal ÖZDEMİR]

FAO Gıda Fiyat Endeksi, Beş Ay Sonra İlk Kez Yükseldi
11 Mart 2026
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayınladığı yeni güncellemeye göre, dünya gıda emtia fiyatlarının gösterge ölçütü olan gıda fiyat endeksi, Şubat ayında beş aylık düşüş trendini sona erdirerek yükseldi; buğday, çoğu bitkisel yağ ve çeşitli et türlerindeki yüksek fiyatlar, peynir ve şeker fiyatlarındaki düşüşleri dengeledi.

Küresel olarak ticareti yapılan bir sepet gıda emtiasının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, Şubat ayında ortalama 125,3 puan olarak gerçekleşti; bu, revize edilmiş Ocak ayı seviyesine göre %0,9 artış gösterirken, bir yıl öncesine göre hala %1,0 daha düşük.FAO Tahıl Fiyat Endeksi, Ocak ayına göre %1,1 arttı; bu artışın temel nedeni, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’nin bazı bölgelerinde don olaylarının yanı sıra Rusya Federasyonu ve daha geniş Karadeniz bölgesindeki devam eden lojistik aksaklıkları yansıtan daha yüksek dünya buğday fiyatlarıdır. Uluslararası kaba tahıl fiyatlarında da mütevazı bir artış görüldü; FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi ise basmati ve Japonica çeşitlerine yönelik sürekli talebin desteğiyle bir önceki aya göre %0,4 arttı.FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Şubat ayında %3,3 artarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Uluslararası palm yağı fiyatları, güçlü küresel ithalat talebi ve Güneydoğu Asya’daki mevsimsel olarak düşük üretim nedeniyle yükselirken, dünya soya yağı fiyatları Amerika Birleşik Devletleri’ndeki destekleyici biyoyakıt politikası önlemleri beklentileriyle arttı. Kolza yağı fiyatları, Kanada tedarikine yönelik daha güçlü ithalat talebi beklentileriyle toparlandı. Buna karşılık, ayçiçek yağı fiyatları, kısmen Arjantin’den gelen ihracat arzındaki artış nedeniyle orta derecede geriledi.FAO Et Fiyat Endeksi, Ocak ayına göre %0,8 arttı; koyun eti fiyatları tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, sığır eti fiyatları Çin ve Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen güçlü ithalat talebiyle yükseldi. Domuz ve kümes hayvanı eti fiyatları Ocak ayına göre hafifçe arttı.FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, esas olarak peynir fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle %1,2 oranında geriledi. Kuzey Afrika, Yakın Doğu ve Güneydoğu Asya’dan gelen ithalat talebinin güçlenmesiyle birlikte, yağsız ve tam yağlı süt tozlarının uluslararası fiyatları önemli ölçüde arttı; dünya tereyağı fiyatları ise Haziran 2025’te tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmasından bu yana ilk aylık artışını kaydetti.

FAO Şeker Fiyat Endeksi, mevcut sezonda bol küresel arz beklentileriyle birlikte, Ocak ayına göre %4,1 ve Şubat 2025’e kıyasla %27,3 oranında düşüş gösterdi.Buğday üretimi

Düşük fiyatlar nedeniyle ekim alanlarının azalması sonucu buğday üretiminin 2026’da düşmesi muhtemel.

FAO ayrıca 2026 için yeni buğday üretim tahminleri yayınladı; ön tahminler, küresel üretimin yaklaşık %3 azalarak 810 milyon tona düşeceğini, ancak son beş yıllık ortalamanın üzerinde kalacağını gösteriyor.

Avrupa Birliği, Rusya Federasyonu ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki çiftçilerin, düşük ürün fiyatlarına yanıt olarak kışlık buğday ekim alanlarını azaltmaları bekleniyor. Bununla birlikte, Hindistan’daki üretim görünümü, hükümet teşvikleriyle desteklenen rekor ekimler sayesinde genel olarak olumlu. Pakistan için de görünüm olumlu ve Çin’de genel olarak olumlu.

FAO’nun yeni Tahıl Arz ve Talep Özeti, ekvatorun güneyindeki mısır üretimi için de erken bir görünüm sunuyor. Genişleyen ekim alanları ve elverişli hava koşulları, Arjantin ve Brezilya’da ortalamanın üzerinde verimlere işaret ediyor. Güney Afrika’da, büyük ekim alanlarının 2026’da üst üste ikinci kez rekor düzeyde mısır hasadına yol açacağı tahmin ediliyor; ancak bazı illerde düzensiz hava koşullarının verimi düşürmesi nedeniyle 2025 seviyesinin altında kalabilir.Küresel tahıl üretim tahmini

FAO raporu ayrıca, 2025 küresel tahıl üretim tahminini de yukarı yönlü revize ederek, bir önceki yıla göre %5,6 artışla rekor seviye olan 3.029 milyon tona çıkardı.

2025/26 yılı için dünya tahıl kullanımına ilişkin tahminler de yukarı yönlü revize edilerek rekor seviye olan 2.943 milyon tona yükseltildi; buğday, kaba tahıllar ve pirinçte artış bekleniyor. Yeni tahminler, dünya tahıl stoklarının sezon sonuna kadar 940,5 milyon tona yükseleceğini ve bunun sonucunda küresel tahıl stok-kullanım oranının %31,9 gibi rahat bir seviyede olacağını gösteriyor.

FAO’nun 2025/26 pazarlama yılı (Temmuz/Haziran) için dünya tahıl ticaretine ilişkin son tahmini 501,7 milyon ton olup, önceki 12 aya göre %3,5 artış göstererek kayıtlardaki en yüksek ikinci seviyeye ulaştı.

FAO tarafından barındırılan Tarım Pazarı Bilgi Sistemi (AMIS) de Cuma günü aylık Piyasa İzleme raporunu yayınladı. Yeni baskı, küresel buğday ekim trendlerine derinlemesine bir bakış sunarken, Yakın Doğu’daki çatışmaların tırmanmasının enerji ve gübre fiyatlarını artırarak dünya genelindeki çiftçiler için üretim ve ulaşım maliyetlerini potansiyel olarak artırabileceği riskine de dikkat çekiyor.Dış gıda yardımına ihtiyaç duyan ülkeler

Çatışmalar ve hava koşullarından kaynaklanan şoklar nedeniyle gıda için dış yardıma ihtiyaç duyan 41 ülke var.

FAO’nun Küresel Bilgi ve Erken Uyarı Sistemi (GIEWS) tarafından bugün yayınlanan ayrı bir rapora göre, çoğu Afrika’da olmak üzere küresel olarak 41 ülkenin, çoğunlukla çatışma ve güvensizlik ve bazı durumlarda hava koşullarına bağlı şoklar nedeniyle gıda için dış yardıma ihtiyaç duyduğu tahmin ediliyor.

En son Mahsul Beklentileri ve Gıda Durumu raporu ayrıca, alt bölgelere göre tahıl üretimleri hakkında veriler ve bilgiler sunarak önemli değişkenliğin altını çiziyor.

Düşük gelirli ve gıda açığı olan 44 ülke arasında, toplam tahıl üretiminin 2025/26 sezonunda %1,0 oranında azalması beklenirken, kullanımın %1,5 oranında artması ve ithalat ihtiyacının yıllık bazda hafifçe artarak 55,7 milyon tona ulaşması öngörülüyor.

Kaynak: www.fao.org